Έπεα Πτεροδάχτυλα


Η πατρίδα μου (όπως και κάθε πατρίδα) ήταν μεγάλη. Είχε ψυχή. Ήταν μια έννοια, μια ιδέα διαχρονική και ανθεκτική, υπεράνω των εκάστοτε συμβάντων που συχνά-πυκνά αμαύριζαν την εικόνα του έθνους: περιστατικά μικρά και μεγάλα, από αυτά που αναπόφευκτα βρίθει η ροή της ιστορίας και δείχνουν πως οι άνθρωποι είναι ικανοί να πράξουν άλογα, να γίνουν μικροί, άτιμοι, γελοίοι. Ακόμα και κτήνη. Η πατρίδα, όμως, ήταν πάντα εκεί, καθαρή, να φιλτράρει ό,τι πιο ευγενικό είχε ως κληρονομιά – πολιτική, πολιτιστική και πολιτισμική – να προσφέρει αυτή η μικρή γωνιά στον χάρτη της οικουμένης. Και πρωτίστως να συγκινεί και να εμψυχώνει.

Σχεδόν ένας αιώνας πολιτικών συγκρούσεων – στο περιθώριο της αναδίπλωσης του δυτικού κόσμου και του ψυχρού πολέμου – βεβήλωσαν την ιδέα της πατρίδας. Η πατρίδα μου μετατράπηκε σε λεξικό όρο που τον σφετερίστηκαν με ζήλο όλοι όσοι επιδίωξαν κοινωνική συσπείρωση γύρω από τα παραδοσιακές δυνάμεις εξουσίας και την ηθική που τις θωρακίζει, και την ταύτισαν με την ανθυγιεινή συντήρηση, τη μισαλλοδοξία, τη μικροαστική κακογουστιά και τον επαρχιώτικο φαρισαϊκό φανατισμό. Το κράτος και η πατρίδα έγιναν ένα – όχι «πολλά που είναι ένα», αλλά μόνο ΕΝΑ. Ταϊσμένη με δηλητήριο, αυτή η λέξη «πατρίδα» θέριεψε, έγινε όπλο και στράφηκε κατά της πατρίδας μου. Κι έτσι μεγαλώσαμε πληγωμένοι βαθιά μέσα στην ψυχή, καχύποπτοι, μην μπορώντας να διακρίνουμε την πατρίδα μου από τη μολυσμένη «πατρίδα».

Ο μόνος τρόπος να περισώσουμε την πατρίδα από τις ορδές αυτών που σήμερα οσο ποτέ την καταχρώνται με τοση περισσή φαυλότητα για να νομιμοποιήσουν ηθικά τη μικρότητα και το μίσος τους, σέρνοντάς την από δω κι από κει άλλοτε σαν τομάρι κι άλλοτε σαν λοστό, είναι να την υπερασπιστούμε απέναντι τους με πολλαπλάσιο ζήλο και σθένος. Μια φορά εκείνοι πατριώτες – τρεις εμείς. Ψηλά εκείνοι τις σημαίες – ψηλότερα και με αυθεντική υπερηφάνεια εμείς. Πέντε κουβέντες θα κάνουν για το έθνος και την ιστορία του εκείνοι – είκοσι εμείς, και πιο μεστές, πιο γεμάτες, πιο έντιμες. Για αυτούς η πατρίδα είναι μια δηλητηριασμένη λέξη που ήρθε να γεμίσει το τεράστιο κενό που βρήκαν μέσα τους. Για μας η πατρίδα είναι η γη που μας έθρεψε, η ψυχή που μας μεγάλωσε, η ελπίδα μέσα στην οποία κλείσαμε την προσδοκία ενός καλύτερου κόσμου σύμφωνα με τα ευγενικά και υπερβατικά ιδεώδη που μας παραδόθηκαν.

Για αυτό λοιπόν. Μια φορά εκείνοι – δέκα εμείς.

Τι είναι η πατρίδα μας;

Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν’ οι κάμποι;
Μην είναι τ’ άσπαρτα ψηλά βουνά;
Μην είναι ο ήλιος της, που χρυσολάμπει;
Μην είναι τ’ άστρα της τα φωτεινά;

Μην είναι κάθε της ρηχό ακρογιάλι
και κάθε χώρα της με τα χωριά;
κάθε νησάκι της που αχνά προβάλλει,
κάθε της θάλασσα, κάθε στεριά;

Μην είναι τάχατε τα ερειπωμένα
αρχαία μνημεία της χρυσή στολή
που η τέχνη εφόρεσε και το καθένα
μια δόξα αθάνατη αντιλαλεί;

Όλα πατρίδα μας! Κι αυτά κι εκείνα,
και κάτι που ‘χουμε μες την καρδιά
και λάμπει αθώρητο σαν ήλιου αχτίνα
και κράζει μέσα μας: Εμπρός παιδιά!

Ιωάννης Πολέμης

Advertisements

Οσο λυπηρός, οικτρός και τιποτένιος φαντάζει ο ξεπεσμένος αριστροκράτης που ανατρέχει διαρκώς στους τίτλους ευγένειας των προγόνων του για να διεκδικήσει κύρος (και δανεικά) στα σαλόνια των νεόπλουτων αστών ή ο γόνος ζάμπλουτης οικογένειας που είτε έχει εξανεμίσει την πατρική περιουσία είτε την έχει πετάξει κυριολεκτικά και οριστικά για εκμετάλλευση σε τρίτους, όντας ο ίδιος ανίκανος και αδιάφορος να κάνει κάτι παραπάνω με αυτήν, μα ως καρικατούρα συνεχίζει τις πλαιημποϋστικες συνήθειές του ζώντας στην τράκα, τοσο λυπηρές, οικτρές και πάνω απ’ όλα γραφικές φαντάζουν στα μάτια της διεθνούς κοινωνίας και της Ιστορίας της ίδιας οι διαρκείς επικλήσεις των διάφορων ελλήνων ‘πατριωτών’ σε αρχαίες φιλοσοφίες και δημοκρατίες, γαλάζιες θάλασσες και σε πανέμορφα νησιά.

Σημασία δεν έχει τι σου έχουν κληροδοτήσει, σημασία δεν έχει τι σου έχουν παραδώσει, σημασία έχει τι κάνεις με όλα αυτά που – από καθαρή τύχη και μόνο – έχουν πέσει στα χέρια σου.
Η αξία δεν κληρονομείται – καλλιεργείται.
Την εκτίμηση την κερδίζεις, δεν τη ζητιανεύεις.

Και, ειλικρινά, αρκετά με την ανακύκλωση στα social media των βιντεο με Σωκράτες, Μεγαλέξανδρους και Σαντορίνες. Σαν τα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία στη δεκαετία – προσφέρονται αποκλειστικά και μόνο για εσωτερική κατανάλωση. Αυτή είναι η δυναμική τους, αυτό είναι το κοινό τους. Ασχημαίνετε την Ελλάδα και τον ελληνισμό. Δεν σκαρφαλώνετε στους ώμους των γιγάντων για να δείτε καλύτερα, αλλά καταφέρνετε το ακατόρθωτο: να μεταμορφώνετε τους γίγαντες σε νάνους, άσχημους και επαίτες.

Για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή.

Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία.

Θέλει επίσης ατέλειωτες ώρες εγκεφαλικής ακαμψίας μπροστά στο Word
και τα αντικαταθλιπτικά να κατεβαίνουν σαν πασατέμπο…

Βρήκα υγιή και τονωτική, όχι απλά για την ιστορική μνήμη των γεγονότων αλλά για αυτό που θέλω να αποκαλώ ιστορική μνήμη της ανθρωπιάς, τις διάφορες ρετροσπεκτίβες μαγνητοσκοπημένου υλικού από την πτώση του τείχους του Βερολίνου, που διακινήθηκαν επετειακά στο διαδίκτυο.

 Μου φάνηκε πως τα σύντομα αποσπάσματα, παρουσιάζοντας το καθένα την οπτική μίας κάμερας ή ενός μεμονωμένου συμβάντος,  λειτούργησαν πιο δυναμικά από τα μεγάλου μήκους αφιερώματα. Για αρχή, δεν χρησιμοποιούν μοντάζ και επιτρέπουν καθαρά εμπειρικές – έστω και φιλτραρισμένες μέσω οθόνης – ματιές. Δεύτερον, συχνά απουσιάζει ο σχολιασμός του μεσάζοντα/δημοσιογράφου, ο λόγος που πολλάκις σχηματοποιεί τα γεγονότα και τα εντάσσει σε κάποια τηλεοπτικά εύχρηστη επικοινωνιακή φόρμα. Τρίτον, αποσπασματικά και ακατέργαστα ως σύνολο, προσφέρουν στη θέληση και αντοχή του θεατή μια διευρυνμένη διεργασία εμβάθυνσης στο τότε κλίμα, τη δυνατότητα σφαιρικής αναδρομής μέσα από την ανασύνθεση των διαθέσιμων πολλάπλών πηγών.

Η ιστορική μνήμη της ανθρωπιάς λειτουργεί αυθόρμητα, όχι όμως έξω από το συνειδητό. Είναι αυτό το πνίξιμο που ανεβαίνει με ταχύτητα από το στήθος και κλωτσά πίσω από τη ρινική κοιλότητα, είναι τα πρώτα δάκρυα που μαζεύονται στα μάτια κατά την επαφή μας με αυτό το υλικό. Είναι η συγκίνηση που δημιουργείται  όχι επειδή η ιστορική ταυτότητα των γεγονότων διεκδικεί ιδιαίτερο βάρος αλλά επειδή ερχόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με ανόθευτες εκδηλώσεις ανθρωπιάς (ή και του σκοτεινού αντίθετού της) στις δεδομένες χρονικές στιγμές.

Για να κλείσω το όλο εννοιολογικό σχήμα όπως το αντιλαμβάνομαι εδώ, η ιστορική μνήμη της ανθρωπιάς αποκτά περαιτέρω αποχρώσεις όταν αντιπαραθέσουμε τις ελπίδες, τη θέληση, την αναμονή που καθρέφτιζαν στα μάτια τους οι Γερμανοί, την αδελφικότητα που γιόρταζε και προσδοκούσε να εδραιώσει ο γερμανικός λαός εκείνες τις μέρες απέναντι στα  δεινά της μισαλλοδοξίας και της καχυποψίας του παρελθόντος, με την 20 χρόνια μετά πραγματικότητα του ανταγωνισμού, της μετα-ανθρώπινης εμπειρίας του στιγματισμού και της αποξένωσης στο εργασιακό, ταξικό, πολιτισμικό και ηθικό πεδίο.

Αφενός μας εντυπωσιάζει το πώς η ανθρωπιά πασχίζει να εκραγεί, ποσο αγνά και φυσικά εκφράζεται όταν της δοθεί η ευκαιρία. Και από την άλλη, πώς εκτονώνεται, πώς εκτοπίζεται συστηματικά η γνώση της και η μνήμη της.

Χρειάζονται εκρήξεις για να θυμόμαστε ότι είμαστε άνθρωποι (;).

…του κουλού τα χέρια γίνονται;

Άνθρωπος χωρίς χέρια έκλεψε τηλεόραση 24 ιντσών από κατάστημα στη Γερμανία!

(από Ananova)

Απαγόρευση υιοθεσίας στους καπνιστές!

Το μέτρο δεν ακούγεται παράλογο. Παράλογη, στιγματιστική και για αυτό επικίνδυνη είναι η γενίκευσή του σε εφαρμογή. Μία, διόλου πλέον απίθανη, γεωγραφική κλιμάκωση.

Για παράδειγμα, δύνανται οι επιτροπές υιοθεσίας να ελέγχουν εάν οι υποψήφιοι γονείς είναι περιστασιακοί καπνιστές, ή εάν έχουν μια αντικαπνιστική συμπεριφορά εντός της οικείας τους (κοινώς, έξοδος στη βεράντα);

Και μετά τι ακολουθεί; Απαγόρευση τεκνοποίησης στους καπνιστές; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η εξυγείανση;

Είχα εντελώς ξεχάσει αυτήν την τρομαχτική διαφήμιση της Unicef!

Πίσω, στο 2005, η Βελγική τηλεόραση μετέδιδε μετά τις 9 το βράδυ ένα κάποιο σποτάκι με σκοπό τη συγκέντρωση χρημάτων (100.000 «Ευρά»)  προς αποκατάσταση παιδιών που αναγκάστηκαν από τις περιστάσεις να πολεμήσουν στο Μπουρούντι και στο Κονγκό.  Το τελικό σλόγκαν ήταν «μην αφήνετε τον πόλεμο να επηρεάζει τις ζωές των παιδιών».

Ωραία, και; Δείτε το κάποιο που ακολουθεί και θα κατανοήσετε πλήρως  γιατί κάποιες φαινομενικά άσχετες πληροφορίες παρατίθενται στην προηγούμενη παράγραφο.

Κάποια φρίκη, μμμ;

Επόμενη σελίδα: »