Βουτάω καλοκαιριάτικα στο Διαδίκτυο, ψάχνοντας (εντελώς λακαμάς ο τύπος, έτσι;) να δω τι γίνεται με νέες ταινίες βασισμένες σε κόμικς. Νομικός, μουσικός, δημοσιογραφικό ζώον και με αυτά κάθεσαι κι ασχολείσαι;Είναι να μη σου τύχει…
Παρ'τα, Καλλικάντζαρε!Πέρα από το νέο trailer του Spiderman 3 και την υπόσχεση ότι ο Frank Miller έχει συμφωνήσει να συμμετάσχει στην κινηματογραφική προσαρμογή του κλασικού ήρωα του Will Eisner ‘The Spirit, έχει γεμίσει ο τόπος με live-action εκδοχές (και εδώ είναι που κόβω τα πολλά links, γιατί έχω κι άλλες δουλειές να κάνω από το να κάνω googling σε ότι σαχλαμάρα online είδηση σχολειται με το μελλοντικό κινηματογραφικό σκουπιδαριό). Έτσι, σύντομα στις οθόνες θα βγουν ο Ghost Rider, ο Iron Man, ένα sequel για τον Hulk, άλλο ένα sequel για τους Fantastic Four, και δεκάδες άλλα φημολογούμενα project που ‘φέρνουν τους χάρτινους ήρωες στη μεγάλη οθόνη’ (αυτό και αν είναι ‘sic’ κατά την έντυπη γλώσσα!).

Κάπως θα προσπαθήσω να συμμαζέψω ανάκατες σκέψεις που μου ήρθαν πιο πριν, ενώ ρέμβαζα στη βεράντα της Σχολής, διαβάζοντας για τη σχέση μίσους μεταξύ Δικαίου Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων:

Χθες είδα τον τελευταίο Superman.Τζου-περμάν! Αναγνώρισα κάποια κοινά στοιχεία με το τελευταίο blockbuster, που βασίστηκε σε κόμικ της DC. Φυσικά αναφέρομαι στο Batman Begins. Έχουμε και λέμε: μεγάλη διάρκεια, ψυχολογική ανάλυση του (υπερ)ήρωα, μετα-μοντέρνα διείσδυση στην ιδέα του υπερήρωα, και (το κυριότερο) άγχος. Άγχος για το ποσο η κινηματογραφική εκδοχή θα εξευμενίσει την απαξία του μη-μυημένου κοινού για τα εικονογραφημένα. Μια επαγγελματική σοβαροφάνεια που απηχεί προς πολλές κατευθύνσεις την ευθιξία της πολυεθνικής για το image του προϊόντος.

Βεβαίως, στις συγκεκριμένες δύο ταινίες η συνταγή έπιασε. Όπως και στα δύο πρώτα X-men, που εκθειάστηκαν από τους κριτικούς: «τομή στην κινηματογραφική μεταφορά», «ψυχολογικό βάρος πέρα από επιδερμικές εικονογραφήσεις». Και μετά, για να αναφερθώ στο «Ποτέ την Κυριακή», πήγαν όλοι στην ακρογιαλιά, όπως δηλαδή η Ίλια, στην ταινία του Ντασσέν, αντιλαμβανόταν ότι τελείωνε η Μήδεια…

Ελα να σε σκισω, τσουλακι Μαγκνετο
Μα είμαστε σοβαροί; Όχι, δεν λέω, kαλά όλα αυτά. Ωραίες ταινίες, γενναίες προσπάθειες, αλλά έχω ένα πρόβλημα: ούτε μία από αυτές τις τέσσερις δεν μπορώ να ξαναδώ δεύτερη φορά μέσα σε διάστημα ενός χρόνου. Έχω το Batman Begins σε DVD και σκονίζεται. Και είμαι και movie-freak. Και κομιξάς.

Όταν «έπιασαν» εισπρακτικά το Spiderman του Raimi και οι X-men, η Marvel βάλθηκε να διασκευάζει:Daredevil, Eleκtra, Hulk, Punisher, Fantastic Four… Και -να πάρει!- όλα ήταν μάπες! Προσπαθούν να κάνουν ταινία pop-corn, έτσι; Φυσικά και δεν περιμένεις να δεις Μπερτολούτσι ή Άλλεν. Αλλά και για αυτό που ετοιμάζουν, το τελικό προϊόν είναι απογοητευτικό. Γιατί στην ουσία pop-corn πηγαίνεις να δεις, αλλά περιμένεις καλό pop-corn, διότι υπάρχει από πίσω (θεωρητικά) μια πετυχημένη ιστορία, μια πρωτότυπη σεναριακή βάση. Ευελπιστείς σε μια διασκεδαστική και έξυπνη σαχλαμαρίτσα με μερικές προβλέψιμες και πλαστές συναισθηματικές εξάρσεις και -κυρίως- πολλή-πολλή πλάκα. Έλα, όμως, που ΔΕΝ σου κάνουν τη χάρη.

Νομίζω ότι στη βάση του είναι απλό. Την Κυριακή είδα το πρώτο Superman (ναι, άλλο. Αυτό που έπαιζε ο…Superman [R.I.P.]) και στο καπάκι το Spiderman. Για μεταφορές κόμικ στην οθόνη, όσο και για κινηματογραφικό διάλογο, δίνουν και οι δύο ταινίες μαθήματα. Για τον απλούστατο λόγο ότι η πίστη τους δεν είναι ούτε στον κινηματογράφο, ούτε στο «προϊόν» αλλά στο κόμικ ως ιδέα, ως αγωγό διασκέδασης που τον αντιμετωπίζουν πρόσωπο με πρόσωπο, χωρίς ντροπές και χωρίς υποκρισία. Το αποτέλεσμα δεν είναι ούτε ταρα-τα-τζούμ φανφάρες, ούτε υπέρ του δέοντος ψυχαναλύσεις (ο λόγος που ο Hulk του Ang Lee δεν έπιασε, παρά τα διάφορα [‘αγευστα τελικά] ευρήματα όπως η εναλλαγή πλάνων αλά κόμικ στριπ).Το υπερηρωικό κόμικ αυτοπαρωδείται, και η ταινία, η αναπαράσταση, δεν μπορεί να προσποιηθεί ότι αγνοεί αυτή την -υποσυνείδητη μεν, ηλίου φαεινότερη δε- επικοινωνιακή προσέγγιση. Μηη! Κάλλιο Μπρους Λη, παρά Ανγκ Λη!

Προσπαθούν, λοιπόν, να γυρίσουν ένα δράμα με κωμικά στοιχεία (τα οποία επιβάλλονται, διότι πρέπει να υπενθυμίζουμε στον κόσμο ότι η υπόθεση βασίζεται σε κόμικ, επομένως και δεν χρειάζεται να είναι 100% σοβαρό!!!) αντί να γυρίσουν ένα… κόμικ: Με όλο το μεγαλείο της ενσυνείδητης σαχλαμάρας του, των ενσυνείδητων παλιμπαιδισμών του και της ασυνείδητης ηθικοπλαστικής επιπολαιότητας του.

Και σε αυτό, όμως, χρειάζεται μια ισορροπία. Ειδάλλως, θα έχουμε μπαρδαλέφες όπως τα Batman του Joel Schummaher. Για αυτό δεν χρειάζονται παραγωγοί και σκηνοθέτες που να τους αρέσουν τα κόμικς, αλλά που να καταλαβαίνουν τα κόμικς.

Πού Εχει πάει; Οεο; Ε;!; Και το να καταλάβεις τα κόμικς, όσο ευτελές και να θεωρείται το αντικείμενο στα πλαίσια της διανόησης, δεν είναι τόσο εύκολο, γιατί έχουν γλώσσα, κωδικούς και πεδία στα οποία αγγίζουν τον αναγνώστη. Είναι ακριβώς όπως ο κινηματογράφος: δεν τον καταλαβαίνουν όλοι. Μάλλον, ελάχιστοι τον αποκωδικοποιούν ως φόρμα, ελάχιστοι μπορούν να τον διαλύσουν μέσα τους και να τον ανοικοδομήσουν σχηματικά (περιληπτικά: to deconstruct). Και τη μουσική, και την (παραδοσιακή) λογοτεχνία και ό,τι άλλο. Αλλά εδώ ξεκινάει άλλη ΜΕΓΑΛΗ κουβέντα, που θίγει (ιδανικά) τη σημασία και τους όρους της επιτυχημένης διασκευής…

Προς το παρόν, τα είπα και ξαλάφρωσα…

(όλες οι φωτο από το imdb)

Advertisements